(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

   
     

శ్రీ మహాభారతం శాంతి పర్వం - shri mahabharatam shanti parvam


॥ శ్రీః ॥
12.175. అధ్యాయః 175
Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Topics
భీష్మేణ యుధిష్ఠిరంప్రతి దారిద్ర్యధనికత్వయోః క్రమేణార్థానర్థసాధనత్వే ప్రమాణతయా శంయాకగీతాయా అనువాదః॥ 1॥
Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Text

యుధిష్ఠిర ఉవాచ। 12-175-0x(5893)(71999)
ధనినశ్చాధనా యే చ వర్తయంతి స్వతంత్రిణః।
సుఖదుఃఖాగమస్తేషాం కః కథం వా పితామహ॥ 12-175-1(72000)
భీష్మ ఉవాచ। 12-175-2x(5894)
అత్రాప్యుదాహరంతీమమితిహాసం పురాతనం।
శంయాకేన విముక్తేన గీతం శాంతిగతేన చ॥ 12-175-2(72001)
అబ్రవీన్మాం పురా కశ్చిద్బ్రాహ్మణస్త్యాగమాశ్రితః।
క్లిశ్యమానః కుదారేణ కుచేలేన బుభుక్షయా॥ 12-175-3(72002)
ఉత్పన్నమిహ లోకే వై జన్మప్రభృతి మానవం।
వివిధాన్యుపవర్తంతే దుఃఖాని చ సుఖాని చ॥ 12-175-4(72003)
తయోరేకతరో మార్గో యదేనముపసన్నయేత్।
న సుఖం ప్రాప్య సంహృష్యేన్నాసుఖం ప్రాప్య సంజ్వరేత్॥ 12-175-5(72004)
న వై చరసి యచ్ఛ్రేయ ఆత్మనో వా న రంస్యసే।
అకామాత్మాఽపి హి సదా ధురముద్యంయ చైవ హ॥ 12-175-6(72005)
అకించనః పరిపతన్సుఖమాస్వాదయిష్యసి।
అకించనః సుఖం శేతే సముత్తిష్ఠతి చైవ హ॥ 12-175-7(72006)
ఆకించన్యం సుఖం లోకే పథ్యం శివమనామయం।
అనమిత్రపథో హ్యేష దుర్లభః సులభః సతాం॥ 12-175-8(72007)
అకించనస్య శుద్ధస్య ఉపపన్నస్య సర్వతః।
అవేక్షమాణస్త్రీల్లోఁకాన్న తుల్యమిహ లక్షయే॥ 12-175-9(72008)
ఆకించన్యం చ రాజ్యం చ తులయా సమతోలయం।
అత్యరిచ్యత దారిద్ర్యం రాజ్యాదపి గుణాధికం॥ 12-175-10(72009)
ఆకించన్యే చ రాజ్యే చ విశేషః సుమహానయం।
నిత్యోద్విగ్నో హి ధనవాన్మృత్యోరాస్యగతో యథా॥ 12-175-11(72010)
నైవాస్యాగ్నిర్న చాదిత్యో న మృత్యుర్న చ దస్యవః।
ప్రభవంతి ధనం హర్తుమితరే స్యుః కుతః పునః॥ 12-175-12(72011)
తం వై సదా కామచరమనుపస్తీర్ణశాయినం।
బాహూపధానం శాంయంతం ప్రశంసంతి దివౌకసః॥ 12-175-13(72012)
ధనవాన్క్రోధలోభాభ్యామావిష్టో నష్టచేతనః।
తిర్యగ్దృష్టిః శుష్కముఖః పాపకో భ్రుకుటీముఖః॥ 12-175-14(72013)
నిర్దశన్నధరోష్ఠం చ క్రుద్ధో దారుణభాషితా।
కస్తమిచ్ఛేత్పరిద్రష్టుం దాతుమిచ్ఛతి చేన్మహీం॥ 12-175-15(72014)
శ్రియా హ్యభీక్ష్ణం సంవాసో మోహయత్యవిచక్షణం।
సా తస్య చిత్తం హరతి శారదాభ్రమివానిలః॥ 12-175-16(72015)
అథైనం రూపమానశ్చ ధనపానశ్చ విందతి।
అభిజాతోఽస్మి సిద్ధోఽస్మి నాస్మి కేవలమానుషః।
ఇత్యేభిః కారణైస్తస్య త్రిభిశ్చిత్తం ప్రమాద్యతి॥ 12-175-17(72016)
సంప్రసక్తమనా భోగాన్విసృజ్య పితృసంచితాన్।
పరిక్షీణః పరస్వానామాదానం సాధు మన్యతే॥ 12-175-18(72017)
తమతిక్రాంతమర్యాదమాదదానం తతస్తతః।
ప్రతిషేధంతి రాజానో లుబ్ధా మృగమివేషుభిః॥ 12-175-19(72018)
ఏవమేతాని దుఃఖాని తాని తానీహ మానవం।
వివిధాన్యుపవర్తంతే గాత్రసంస్పర్శజాన్యపి॥ 12-175-20(72019)
తేషాం పరమదుఃఖానాం బుద్ధ్యా భైషజ్యమాచరేత్।
లోకధర్మం సమాజ్ఞాయ ధ్రువాణామధ్రువైః సహ॥ 12-175-21(72020)
నాత్యక్త్వా సుఖమాప్నోతి నాత్యక్త్వా విందతే పరం।
నాత్యక్త్వా చాభయః శేతే త్యక్త్వా సర్వం సుఖీ భవేత్॥ 12-175-22(72021)
ఇత్యేతద్ధాస్తినపురే బ్రాహ్మణేనోపవర్ణితం।
శంయాకేన పురా మహ్యం తస్మాత్త్యాగః పరో మతః॥ ॥ 12-175-23(72022)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే శాంతిపర్వణి మోక్షధర్మపర్వణి పంచసప్తత్యధికశతతమోఽధ్యాయః॥ 175॥

Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Footnotes

12-175-1 స్వతంత్రిణః స్వశాస్త్రానుసారిణః॥ 12-175-2 తేన శంయాకేన యద్గీతం తన్మాం ప్రతి కశ్చిదబ్రవీదితి ద్వయోః సంబంధః। శంపాకేనేహ ముక్తేన ఇతి ఝ. పాఠః॥ 12-175-3 కుచేలేన కువస్త్రేణ। నిర్ధనత్వాదన్నాచ్ఛాదనహీన ఇత్యర్థః॥ 12-175-5 ఉపసంనయేత్ సంప్రాప్నుయాత్। తయోరేకతరే మార్గే యదేనమభిసంనయేదితి ఝ. పాఠః। తత్ర అభిసంనయేద్దైవం యది ప్రాపయేత్తర్హి న సంహృష్యేదిత్యాదినా సంబంధః॥ 12-175-7 అకించనః దరిద్రః। పరితః పతన్ గచ్ఛన్। అనికేతశ్చరన్నిత్యర్థః॥ 12-175-8 పథ్యం మోక్షమార్గాదనపేతం। అనమిత్రపథః శత్రువర్జితః పంథాః। దుర్లభః కామినాం॥ 12-175-9 ఉపపన్నస్య వైరాగ్యసంపన్నస్య॥ 12-175-12 నైవాస్యాగ్నిర్న చారిష్ట ఇతి ప్రభవంతి ధనత్యాగాద్విముక్తస్య నిరాశిషః ఇతి చ ఝ. పాఠః॥ 12-175-13 అనుపస్తీర్ణే శయ్యాహీనే భూతలే శేతే తం। ఉపధానం శీర్షోపధానం॥ 12-175-17 అభిజాత ఉత్తమవంశ్యః త్రిభిర్ధనరూపకులైః॥ 12-175-18 భోగాన్ భోగ్యధనాదీన విసృజ్య వ్యయీకృత్య॥ 12-175-19 ప్రతిషేధంతి దండయంతి। లుబ్ధా వ్యాధాః॥ 12-175-20 సంస్పర్శజాని దాహచ్ఛేదాదీని॥ 12-175-21 భైషజ్యం ప్రతీకారమాచరేత్॥ 12-175-23 శంయాకేన పురా గీతమిత్యధ్యాహారేణ యోజనా॥


Amaranath Amar


మహాభారతం 1,00,000 (ఒక లక్ష) శ్లోకాలు

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.